Ngành hải sản Quảng Trị với Cơ hội xuất khẩu sang Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan

Thứ sáu - 29/01/2016 14:32
sứa
sứa
       Với vị trí là một tỉnh thuộc vùng duyên hải miền Trung, Quảng Trị có tiềm năng lớn trong khai thác nguồn lợi hải sản. Tổng sản lượng thủy sản cả năm ước đạt 33.200 tấn, tăng 4% so với năm 2014. Trong đó, sản lượng cá ước đạt 24.500 tấn, sản lượng tôm ước đạt 5.280 tấn. Với tổng số tàu, thuyền đánh cá các loại lên đến 2280 chiếc trong đó lực lượng tàu thuyền đánh bắt xa bờ chỉ chiếm 7% (161 chiếc) ngành đánh bắt hải sản Quảng Trị vẫn còn nhiều điều phải làm để nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lợi biển. Quảng Trị lần đầu tiên có một tàu cá vỏ thép, công suất 1200 CV dự kiến đưa vào hoạt động trong năm 2015, đó là một tín hiệu đáng mừng, một bước đi mạnh dạn thể hiện khát vọng ra khơi của người ngư dân Quảng Trị. 
 
sứa
                                                   Sản phẩm sứa của cơ sở sản xuất Nguyễn Thị Thiếc

           Tuy vậy,ngành hải sản tỉnh nhà vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong việc tìm hướng phát triển bền vững và hiệu quả.Một số nguyên nhân có thể kể đến như quy mô đánh bắt hải sản nhỏ chỉ dừng lại ở hộ gia đình; phương tiện đánh bắt lạc hậu, chưa được đầu tư đầy đủ và ngư dân bị động trong việc tiếp cận thông tin thị trường tiêu thụ. Tìm thị trường đầu ra cho sản phẩm là mối lo muôn thuở của không riêng ngành hải sản mà còn là của cả ngành nông nghiệp Việt Nam.Những khó khăn đó đã khiến cho ngành hải sản Quảng Trị rơi vào vòng luẩn quẩn của quy mô nhỏ, thiếu vốn đầu tư dẫn đến hiệu quả kinh doanh thấp.
         Để thoát khỏi tình cảnh đó, thiết nghĩ ngành hải sản cần phải chủ động hơn trong việc hướng đến thị trường xuất khẩu ra các nước lân cận. Trong bối cảnh, ngành xuất khẩu hải sản Việt Nam gặp nhiều trở ngại khi gia phập các thị trường lớn thế giới như Châu Âu và Mỹ. Hướng xuất khẩu đi các thị trưởng nhỏ phù hợp hơn với năng lực khai thác của ngư dân Việt Nam nói chung và ngư dân Quảng Trị nói riêng là rất đáng quan tâm.
          Trên nhiều phương diện phân tích thị trường, xuất khẩu thủy hải sản các loại đặc biệt là hàng tươi sống vào một thị trường dễ tính hơn, gần hơn và dễ tiếp cận hơn như Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan sẽ rất hứa hẹn.Hai thị trường này mặc dù thuộc hai nước khác nhau (Lào và Thái Lan) nhưng lại có nhiều đặc điểm tương đồng về dân tộc, ngôn ngữ, văn hóa và nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm thủy hải sản tương đối cao.
           Trong khi Lào là quốc gia duy nhất trong khu vực Tiểu vùng sông Mekong không có vùng lãnh thổ tiếp giáp với biển, thì vùng Đông Bắc Thái Lan cũng là một vùng “đóng” (landlocked- nghĩa là vùng lãnh thổ không tiếp giáp với biển). Vì thế nguồn cung hải sản phục vụ nhu cầu nội địa ở các vùng “đóng” này phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu hoặc vận chuyển từ các tỉnh ở phía Nam tiếp giáp với biển như trong trường hợp của Thái Lan. Đây chính là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp hải sản thuộc vùng duyên hải miền trung.
Xét về quy mô, đây là một thị trường tương đối lớn với tổng dân số vào khoảng 30 triệu dân (Lào: 6,7 triệu; Đông Bắc Thái Lan: 23 triệu). Thị trường sản phẩmhải sản tươi sống và chế biến tại đây vẫn chưa thực sự phát triển vì thế cả nhà nhập khẩu lẫn người tiêu dùng đều rất dễ tính trong việc lựa chọn thu mua sản phẩm. Hơn thế nữa, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ ít có khả năng phải đối mặt với hàng rào phi thuế quan khi gia nhập các thị trường này. Đứng về góc độ năng lực cung cấp thì quy mô đánh bắt của ngư dân Quảng Trị là khá phù hợp với thị trường với quy mô vừa phải tại Lào và Đông Bắc Thái Lan.
Quan trọng hơn, chỉ mất 6 tiếng đồng hồ với quảng đường gần 300 km theo tuyến Hành lang kinh tế Đông Tây các sản phẩm xuất khẩu của Quảng Trị đã đến được với thị trường Savannakhet và Mukdahan. Đây là một lợi thế so sánh rất lớn của Quảng Trị so với các tỉnh trong khu vực lân cận. Những thuận lợi trong tiếp cậnthị tại Savannakhet (Lào), Mukdahan (Thái Lan) sẽ mở ra tiềm năng khai thác thị trường các tỉnh khác thuộc khu vực Đông Bắc Thái Lan.
          Để tận dụng tốt các lợi thế này, ta cần phải có sự chủ động ngay từ ban đầu. Sau đây là một số khuyến nghị mà ngành hải sản tỉnh Quảng Trị có thể tham khảo để nghiên cứu về các bước đi phù hợp nhằm khai thác hiệu quảthị trường trên:
Điều đầu tiên phải làm là nhanh chóng thành lập các doanh nghiệp xuất khẩu thủy hải sản đủ năng lực làm đầu mối xuất khẩu sản phẩm sang Lào và Thái Lan. Các doanh nghiệp này nên chủ động hợp tác với các doanh nghiệp Thái Lan đầu tư xây dựng các kho lạnh tại Khu kinh tế đặc biệt Savan-Seno tại Savannakhet, Lào và Khu kinh tế đặc biệt Mukdahan của Thái Lan(Dự kiến hình thành trong năm 2016). Đầu tư theo cách này sẽ vừa giúp doanh nghiệp hưởng lợi từ chính sách ưu đãicủa các khu kinh tế đặc biệt tại nước bạn, vừa tận dụng được mạng lưới phân phối sẵn có của các công ty bạn, đồng thời tránh bớt những phiền toái trong liên quan đến pháp luật đầu tư và kinh doanh. Thành công trong việc xây dựng các kho lạnh sẽ là nền móng cơ bản đảm bảo cho mặt hàng thủy hải sản tươi sống của Quảng Trị và cả miền trung có thể được phân phối vào thị trường Lào và Đông Bắc Thái Lan.
         Đối với ngư dân cần phải nhanh chóng cải thiện phương tiện khai thác, đầu tư tàu mới có đủ điều kiện đánh bắt xa bờ và nâng cao tỷ lệ sản  phẩm đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, tạo nguồn cung ổn định cho các doanh nghiệp thu mua xuất khẩu. Ngoài ra, các hộ cũng nên chủ động tìm hiểu, cập nhật thông tin nhằm thay đổi phương thức và tư duy khai thác hải sản. Cụ thể, nên hướng tới viêc thành lập các nhóm hộ khai thác theo mô hình hợp tác xã kiểu mới để nâng cao sản lượng, giảm chi phí kinh doanh; chủ động cử đại diện nhóm đàm phán trực tiếp với doanh nghiệp xuất khẩu để giảm vai trò của trung gian, thương lái qua đó nâng cao thu nhập từ khai thác hải sản; tuân thủ đúng các quy định về đánh bắt hải sản như chủng loại cá, kích cỡ và độ tuổi khai thác để đảm bảo tính bền vững của mô hình.
Về phía chính quyền địa phương, cần xây dựng những kiến nghị, đề xuất cho chính phủ về việc ban hành những chủ trương, chính sách hỗ trợ cho phát triển kinh tế biển tại Quảng Trị, trong đó có nội dung xây dựng mô hình xuất khẩu hải sản địa phương sang các nước lân cận như Lào và Thái Lan. Các cơ quan, ban ngành địa phương cần phải tăng cườngtuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp địa phương đầu tư mở đường xuất hải sản sang Lào và Thái Lan. Một mặt phải kết nối doanh nghiệp với các ngân hàng để giải quyết vấn đề thiếu vốn, một mặt phải xúc tiến gặp gỡ giữa chính quyền các địa phương và doanh nghiệp Thái Lan nhằm xây dựng mối quan hệ hợp tác kinh doanh giữa ta với bạn. Bên cạnh đó, huy động nguồn lực địa phương kết hợp với các dự án nước ngoài thực hiện các chương trình nâng cao năng lực cho ngư dân trong việc tổ chức thành lập, vận hành nhóm hộ khai thác sẽ đóng vai trò rất quan trọng trong sự thành công bền vững của mô hình này.
          Khi Cộng đồng ASEAN (AEC 2015) đã chính thức được hình thành, việc đầu tư, mua bán, trao đổi hàng hóa xuyên biên giới sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn. Hy vọng, bài viết này sẽ là một gợi ý mới cho ngành hải sản tỉnh nhà nói chung và cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong tỉnh nói riêng tiến hành nghiên cứu xây dựng phương án đầu tư phù hợp, tận dụng lợi thế của người đi đầu khai thác thị trường hải sản rộng lớn tại Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.
Nguyễn Đức Thiện – Sở Ngoại Vụ


 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây